ବିହାର ଝାଡଖଣ୍ଡ ସବୁ ଠେ “ଯନ୍ତର ମନ୍ଥର” ସ୍ଥିତି | ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପ୍ରାୟତଃ, ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଣ୍ଡ ଟେକୁଥିବା ବେଳେ, ଓଡିଶାରେ ଚିତ୍ର ଟିକିଏ ଅଲଗା। ସମ୍ପ୍ରତି କଟକ ମହାନଗରୀରେ ନିୟମଫାଙ୍କି ଚାଲୁଥିବା ୩ଟି ସ୍କୁଲ ବସକୁ ପରିବହନ ବିଭାଗ (MVI) ଜବତ କରିବା ଘଟଣା ଗଭୀର ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଏହି ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ନା ଥିଲା ବୈଧ ପରମିଟ୍, ନା ଥିଲା ଆବଶ୍ୟକ ଫିଟନେସ୍ ପ୍ରମାଣପତ୍ର। କଟକ ଭଳି ଏକ ସଚେତନ ଓ ବଡ଼ ସହରରେ ଯଦି ସ୍କୁଲ ପରିବହନର ଏଭଳି ସୋଚନୀୟ ସ୍ଥିତି, ତେବେ ରାଜ୍ୟର ଛୋଟ ଛୋଟ ସହର, ମଫସଲ ଓ କସବାଗୁଡ଼ିକରେ କୋମଳମତି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କେତେ ଦୟନୀୟ ଥିବ, ତାହା ସହଜେ ଅନୁମେୟ।
ଆଜିର ସମୟରେ ପିଲାଙ୍କୁ ସ୍କୁଲ ପଠାଇବା ପାଇଁ ବାପା-ମା’ମାନେ ବସ୍, ଅଟୋରିକ୍ସା ଓ ଟୋଟୋ (ଇ-ରିକ୍ସା) ଉପରେ ବହୁଳ ଭାବେ ନିର୍ଭର କରୁଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ, ବ୍ୟବସାୟିକ ଫାଇଦା ପାଇଁ କିଛି ଗାଡ଼ି ମାଲିକ ଓ ଚାଳକ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମକୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଉଛନ୍ତି।
- ଅସୁରକ୍ଷିତ ଯାନ: ଅଧିକାଂଶ ଅଟୋ ଓ ଟୋଟୋରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷମତାଠାରୁ ଦୁଇ-ତିନି ଗୁଣ ଅଧିକ ପିଲାଙ୍କୁ ଖାନ୍ଦି ନିଆଯାଉଛି, ଯାହା ଯେକୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛି।
- ଆବଶ୍ୟକ କାଗଜପତ୍ରର ଅଭାବ: ଫିଟନେସ୍ ନଥିବା, ପ୍ରଦୂଷଣ ପରୀକ୍ଷା ହୋଇନଥିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ କାଗଜପତ୍ର ବିନା ଚାଲୁଥିବା ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସାଧାରଣ କଥା ହୋଇଗଲାଣି।
- ନିୟମାବଳୀର ଖୋଲା ଉଲ୍ଲଂଘନ: ସୋପାନ (SOP) ଅନୁଯାୟୀ ସ୍କୁଲ ବସରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଦ୍ୱାର, ପ୍ରଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ବାକ୍ସ, ଜୀବାଣୁନାଶକ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ସୁରକ୍ଷା ଜାଲି ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ମାତ୍ର ବାସ୍ତବରେ ଏହା କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ସୀମିତ।
ଏହା କେବଳ ପରିବହନ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ। ସ୍କୁଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓ ଅଭିଭାବକମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ଏଡ଼ାଇ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍କୁଲ ପ୍ରଶାସନ ନିଜ ସ୍କୁଲ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଫିଟନେସ୍ ଓ କାଗଜପତ୍ର ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ। ସେହିପରି ଅଭିଭାବକମାନେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ସୁବିଧା ନଦେଖି, ପିଲା ଯାଉଥିବା ଗାଡ଼ିର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବା ଜରୁରୀ।
କଟକର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ନହୋଇ, ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦରକାର। ପରିବହନ ବିଭାଗ କେବଳ ସହରରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜିଲ୍ଲା ଓ ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ କଡ଼ା ଚଢ଼ାଉ ଜାରି ରଖୁ। ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନ ସହ ଖେଳୁଥିବା ଅସାଧୁ ଗାଡ଼ି ମାଲିକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦୃଢ଼ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ। କୋମଳମତି ଶିଶୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବେଠାରୁ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
