ଶିକ୍ଷାରେ ସମାନତା: କେବଳ ବର୍ଗ ନୁହେଁ, ମେଧା ଓ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହେଉ ମାପଦଣ୍ଡ SC/ST ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ବିଦେଶୀ ସ୍କୋଲାରସିପ୍ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏକ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଦିଗରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାର SC/ST ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ‘ବିଦେଶ ଶିକ୍ଷାବୃତ୍ତି’ (Bidesh Sikhyabruti) ଯୋଜନାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ବିଦେଶର ଶୀର୍ଷ ୨୦୦ QS-ର୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପୋଷ୍ଟଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ ଓ PhD ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ବାର୍ଷିକ ୧୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ କମ୍ ଆୟଥିବା ୫୦ ଜଣ SC/ST ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ମିଳିବ। ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଦିଗରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏକ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ପାଖ ହେଉଛି—ସାଧାରଣ ବର୍ଗ (General Category) ର ମେଧାବୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଦୁର୍ବଳ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ। ଗରିବୀ କୌଣସି ଜାତି କିମ୍ବା ବର୍ଗ ଦେଖି ଆସେନାହିଁ। ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର କେବଳ “General” ବର୍ଗର ହୋଇଥିବାରୁ ଯଦି ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଭା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷତି।
ଆମର ଦାବି ଓ ସମାଧାନ: ସମାନ ସୁଯୋଗ: SC/ST ଯୋଜନାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ସହ, General Category ର ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ପଛୁଆ (EWS) ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ
ଏହିପରି ବିଦେଶ ସ୍କୋଲାରସିପ୍ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଉ। ମେଧା + ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି (Merit-cum-Means): ସ୍କୋଲାରସିପ୍ର ମୂଳ ମାପଦଣ୍ଡ କେବଳ ଜାତି ନହୋଇ ‘ମେଧା’ ଏବଂ ‘ପରିବାରର
ଆୟ’ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଗରିବ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ, ସେତେବେଳେ ଯାଇ ଏକ ପ୍ରକୃତ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ଗଠନ ହୋଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ସାଧାରଣ ବର୍ଗ (General Category) ର ମେଧାବୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ଅସମର୍ଥ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅବହେଳିତ ହୋଇ ରହିବେ। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ (NSSO report) ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ନାମଲେଖା ହାର (GER) ପାଖାପାଖି ୨୮.୪% ରହିଛି, ଯାହାର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଆର୍ଥିକ ଅଭାବ। ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଫି’ ଏବଂ ବିଦେଶ ପାଠପଢ଼ାର ବିଶାଳ ଖର୍ଚ୍ଚ କେବଳ ଗୋଟିଏ ବର୍ଗର ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗରିବ ପରିବାରର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ। ଗରିବୀ କୌଣସି ଜାତି, ଧର୍ମ କିମ୍ବା ବର୍ଗ ଦେଖି ଆସେନାହିଁ। ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଯଦି କେବଳ “General Category” ହୋଇଥିବା ହେତୁ ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ଦେଶର ମାନବ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷତି।ଆମର ଦାବି ଓ ସମାଧାନ:ସମାନ ସୁଯୋଗ: ସରକାର SC/ST ଯୋଜନାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ସାଧାରଣ ବର୍ଗର ଆର୍ଥିକ ଭାବେ ପଛୁଆ (EWS) ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିଦେଶ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସ୍କୋଲାରସିପ୍ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।ମେଧା + ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି (Merit-cum-Means): ସ୍କୋଲାରସିପ୍ର ମୂଳ ମାପଦଣ୍ଡ ଛାତ୍ରଙ୍କ ‘ମେଧା’ ଏବଂ ‘ପରିବାରର ଆୟ’ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ସମାଜର ପରିବର୍ତ୍ତନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାଧ୍ୟମ। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଗରିବ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ସମାନ ପାଣ୍ଠି ଓ ସୁଯୋଗ ମିଳିବ, ସେତେବେଳେ ଯାଇ ଏକ ପ୍ରକୃତ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ଗଠନ ହୋଇପାରିବ।
BY NIO, ODISHA